محمد مهدى فقيه بحر العلوم
34
مزارات فرزندان بلا فصل ائمه ( ع ) در عراق ( فارسى )
از ديگر فرزندان اسماعيل ، محمد بن اسماعيل بن موسى ( ع ) است كه به گفته شيخ عباس قمى ، شيخ طوسى در كتاب غيبت ، در وصف او مىگويد به حدى طول عمر داشته كه امام زمان ( ع ) را ملاقات نموده است . « 1 » با وجود آنكه وفات او در مصر ، از سوى مورخان و علماى رجال و انساب ، تصريح شده است ، اما برخى معتقدند مزار او در تويسركان « 2 » ، همدان « 3 » يا فيروزكوه « 4 » مىباشد . اما اين ادعاها ، درست نيست و بدون شك يكى از سادات جليلالقدر همنام وى ، در آن زيارتگاهها مدفون مىباشند . افزونبر آن زيارتگاههاى ديگرى به اسماعيل بن موسى ( ع ) ، در شهريار ، قم ، ساوه و كاشان نسبت داده مىشود . شايد خفته در زيارتگاه منسوب به وى در بغداد ، اسماعيل ، فرزند يحيى بن احمد بن ابراهيم بن محمد بن امام موسى كاظم ( ع ) يا ابوجعفر محمد الاعرج بن موسى بن ابراهيم المرتضى بن امام كاظم ( ع ) يا ابوعبدالله حسين بن احمد بن موسى بن ابراهيم المرتضى باشد كه در بغداد ، سكونت داشتهاند . « 5 » 14 . امكلثوم دختر امام على ( ع ) / موصل / نزديك قلعه موصل اين زيارتگاه كه نزديك قلعه موصل قرار دارد ، با عنوان دختر امام على ( ع ) و همسر خليفه دوم ، نزد اهالى شهرت دارد . ساختمان آن ، به فرمان بدرالدين لؤلؤ
--> ( 1 ) . منتهى الآمال ، ج 2 ، ص 356 ؛ همچنين ر . ك : المجدى ، ص 122 ؛ اختران تابناك ، ج 1 ، ص 94 . ( 2 ) . تحفة العالم ، ج 2 ، ص 23 . ( 3 ) . بدايع الانساب ، ص 11 . ( 4 ) . تحفة العالم ، ج 2 ، ص 34 . ( 5 ) . منتقلة الطالبية ، ص 58 ؛ المعقبون من آل ابىطالب ، ج 2 ، ص 344 .